Ter gelegenheid van de uitreiking van de LOF Studentenprijs 2013 voor het beste door studenten gemaakte tijdschrift, stond Bladen in De Balie op 17 juni in het teken van de competenties van de bladenmaker, die in feite evolueert naar mediamaker.

Behoefte aan creatieve tijdschriftconcepten
De Stichting Lucas-Ooms Fonds heeft de Studentenprijs in het leven geroepen om talentvolle studenten Journalistiek te stimuleren creatieve tijdschriftconcepten te ontwikkelen. De prijs werd gewonnen door een team van Fontys Hogeschool Journalistiek Tilburg met ‘Tess’, een gratis tijdschrift voor laag opgeleide, stoere en zelfbewuste vrouwen.

“Alle digitale ontwikkelingen ten spijt, is - naast het businessmodel - vooral gelet op het ambachtelijke bladenmaken”, aldus juryvoorzitter Geert Noorman. De directeur van het Nederlands Uitgeversverbond gaf daarmee de discrepantie tussen print en online aan, die als een rode draad door de bijeenkomst liep.

‘Joekel van een probleem’
Nu 90% van de mediaconsumptie via schermen verloopt en het aantal mensen dat tijdschriften leest in zes jaar tijd is gehalveerd, is Sanoma genoodzaakt een digitale transformatie door te maken, zo legde Henk Scheenstra, COO Print van Nederlands grootste tijdschriftenuitgeverij uit:
“Lukt het ons om consumenten magazinecontent ook op schermen te laten lezen? Dat weten we waarschijnlijk in de komende anderhalf tot twee jaar. Als dat lukt, dan is dat financieel zeer gunstig voor ons. Lukt dat niet, dan hebben we een joekel van een probleem.”

Sanoma gelooft in ‘All You Can Read’
De Directeur Tijdschriften acht de kans dat Sanoma met nog alleen een nieuw printproduct op de markt komt ‘heel klein’. Scheenstra verwacht veel van het All You Can Read model, waarin consumenten voor een maandelijks bedrag van 9,99 euro (“Dat is de klant bereid te betalen, die prijs zit al in zijn hoofd”) onbeperkt toegang krijgen tot de content van Sanoma.
Door de klant te blijven volgen is veel aan hem of haar te verdienen:  het ‘funnelen’ van de gebruiker, waarbij de ‘Average Revenu Per User’ meegroeit van gratis inspiratie en informatie tot (retail)transacties.
Als uitdaging voor nieuwe bladenmakers werd onder meer genoemd: het bedenken van slimme concepten op basis van content die al beschikbaar is.

‘On top of things’
Voorwaarden voor een geslaagde transformatie naar ‘digital’ zijn het regelen van de rechten, een goed archief, de juiste skills en een goede mindset. De redacteur anno nu moet een duizendpoot zijn en vaardig zijn op alle gebieden en platforms: tekst, beeld, video, radio, online, mobiel en social. Maar bovenal moet hij beschikken over een natuurlijke nieuwsgierigheid, precies willen weten hoe het zit, ‘on top of things zijn’.

Ondernemerschap en ‘personal branding’
Volgens Nathalie Wasser, directeur van het kersverse Center of Expertise Creatieve Industrie binnen Hogeschool Utrecht, geeft het onderwijs studenten ondernemerschapscompetenties mee. Niet alleen omdat velen als freelancer de arbeidsmarkt zullen betreden en personal branding dus vereist is, maar ook om binnen organisaties flexibel te zijn en op klantbehoeften te kunnen inspelen.

Het onderwijs moet ‘T-shaped professionals’ afleveren: specialisten die ook in de breedte kennis hebben meegekregen om te kunnen werken in multidisciplinaire teams. Wasser: “Op dit moment wordt daar op journalistieke opleidingen nog veel te weinig op ingespeeld. Studenten leren er wel om met nieuwe technieken en tools om te gaan, maar we bereiden de studenten nog onvoldoende voor op hun nieuwe rollen.”

Milou Verbeke als voorbeeld
De 24-jarige Milou Verbeke is zo’n ondernemende ex-student. Zij bedacht het idee voor een eigen tijdschrift, werkte het concept uit, schreef een businessplan en verkreeg na een pitch krediet van de bank om een half jaar vooruit te kunnen. In februari lanceerde zij FALL Magazine, een blad waarmee zij literatuur en kunst door de combinatie met mode en lifestyle toegankelijk wil maken voor jongvolwassenen.

Fall Magazine alleen nog digitaal
Nummer twee is inmiddels ook geproduceerd, maar niet in print, want het geld was op. Verbeke: “Het is een heel mooi nummer geworden, dat we nu alleen digitaal te koop aanbieden voor 3,95 en dat loopt erg goed. Dat we het blad niet in print konden uitbrengen vond ik een soort knieval - ik had bij de start iets anders voor ogen -, maar inmiddels sta ik daar heel anders in. Ik ben een paar keer heel erg op mijn bek gegaan, heb me met name in de advertentiemarkt vergist, maar ik heb absoluut geen spijt van mijn initiatief. Je wordt er niet rijk van en het is keihard werken. Maar mocht het mislukken, dan heb ik het in ieder geval gedaan.”