Bijna 750.00 bladen minder verkocht
Vergeleken met dezelfde periode in 2011 werden in het derde kwartaal van 2012 743.840 publiekstijdschriften minder verkocht. Dat betekent een daling van 4%. In de rapportage over Q3 zijn echter ook titels meegenomen die een jaar eerder nog niet verschenen of pas later bij HOI zijn aangemeld. Dat geldt voor Discovery, ELF Voetbal, FAB, Fashionista, GOOISCH, Helden, Het Vermoeden, Intens, Koken & Genieten, Mijn Geheim Speciaal, Radar+ en VOGUE. Bovendien werden eerdere oplagecijfers van 100% NL bijgesteld. Gecorrigeerd voor de oplagen van deze nieuwe titels en deze laatste aanpassing komt de oplagedaling bij de overige titels neer op maar liefst 6,2%!

Toptitels laten het afweten
Kon bij de Mediafacts Top 100 Publieksbladen 2012 (gebaseerd op Q2-oplagecijfers) nog worden geconcludeerd dat de toptitels het relatief beter deden dan de rest van de sector, nu is het omgekeerde het geval. De Top-10 raakte gezamenlijk 7,8% van de betaalde oplage kwijt. De negatieve uitschieters zijn Voetbal International (-14,8% naar 142.026), Veronica Magazine (-13,6% naar 679.761) en opvallend genoeg ook Elsevier (-9,9% naar 106.829), dat altijd stabiele cijfers kon presenteren.

Weinig feestvreugde bij Sanoma Media
De resultaten van de drie Sanoma-slagschepen Libelle (-5% naar 405.600), Margriet (-6,7% naar 228.670) en Donald Duck (-6,2% naar 278.209) zullen de stemming op de nieuwjaarsreceptie in Hoofddorp niet hebben bevorderd. Troskompas leverde 8,2% van de betaalde oplage in (346.907) en Privé 7,6% (163.586).

Maandbladen presteren het best
De twee maandbladen in de Top-10 publieksbladen zijn ook de enige titels die zwarte oplagecijfers rapporteren. Plus Magazine bleef vrijwel stabiel (+0,3% groei naar 277.101), terwijl LINDA. de al jaren stijgende lijn wist vast te houden met een toename van 2,7% naar 199.945 verkochte exemplaren.

Gaat FAB het redden?
Van de in 2012 gelanceerde titels zijn (nog) niet alle oplagedata via HOI inzichtelijk. De Liefde en Know How zitten in de aanvraagprocedure, van andere titels zoals Daphne’s Diary, Hollands Glorie, InSense, George, RAW, LIS, Miss Perfect en Family Living is de status onbekend. Van de vier al wel door HOI meegenomen jeunes premiers presteert VOGUE (G+J Uitgevers) het best met een betaalde oplage van 60.334, terwijl ook GOOISCH (Peter Contant Publishing) niet slecht presteert met 50.721. FAB stelt teleur en blijft steken op 16.870, wat voor Sanoma Media wel eens reden zou kunnen zijn om de stekker eruit te trekken. Het concern heeft immers aangekondigd de portfolio kritisch tegen het licht te zullen houden. Het in juni op de markt gebrachte mannentijdschrift Discovery Magazine (een uitgave van Discovery Channel en HUB Uitgevers) komt vooralsnog niet verder dan 9.781 verkochte exemplaren.

Oplage omroepbladen holt achteruit
Hiervoor werd al de 8,2% oplagedaling van Troskompas aangehaald. Opgeteld bij de 21.000 minder verkochte exemplaren van de TV Krant betekent dat voor de TROS (Hilversumse Media Campagnie) een oplageverlies van bijna 52.000. De AVRO (Bindinc.) verliest met Televizier en de Avrobode in totaal meer dan 40.000 betaalde exemplaren. Alleen met TvFilm konden 768 extra lezers (nu ruim 125.000) worden bediend. De KRO (ook Bindinc.) verliest met Mikro Gids en KRO Magazine in totaal 46.000 betalende lezers. En bij het dramatische 13,6% verlies van Veronica Magazine komt nog eens bijna 5.500 daling bij TotaalTV, wat een totaalverlies voor de betreffende uitgeverij oplevert van 112.189 aan betaalde oplage.

Dagbladen: digitaal groeit hard
Bij de landelijke dagbladen lijkt de ‘oplageschade’ daarentegen beperkt gebleven. Voornaamste oorzaak: de groei van de digitale abonnementen op dagbladen gaat hard, zo hard dat een aanzienlijk deel van de daling van de printoplagen kon worden gecompenseerd. De betaalde oplage van de landelijke dagbladen exclusief digitale replica’s daalde met 3,2% van 1.662.666 naar 1.609.381 exemplaren. Wanneer de digitale replica’s van Volkskrant, FD, Nederlands Dagblad, NRC Handelsblad, NRC Next en Reformatorisch Dagblad worden meegenomen, bedraagt de daling ‘slechts’ 2,1% (van 1,72 naar 1,69 miljoen). In totaal zijn er in Nederland bijna 100.000 digitale krantenabonnementen verkocht.

Alleen bij Trouw stijgt print
Als enige papieren dagblad wist Trouw – dat geen digitale replica publiceert – een oplagestijging te verwezenlijken: van 89.032 naar 90.883. Trouw verkocht wel fors meer actieabonnementen in vergelijking met vorig jaar. Zonder die herinvoering van proefabonnementen zou de oplage met 1% zijn gedaald.

Omslagpunt FD in zicht
Inclusief digitale replica’s stegen ook de oplagen van Het Financieele Dagblad en NRC Handelsblad. De printoplage van het FD zakte 8% in, maar dankzij digitaal klom de totale oplage met 1,6% naar 60.000. De digitale groei ten opzichte van 2011 bedraagt 60%. In 2012 was 20% van de oplage digitaal. Volgens Piet Bakker, lector Massamedia en Digitalisering aan de Hogeschool van Utrecht, zou extrapolatie op FD-cijfers een omslag naar volledig digitaal binnen een paar jaar kunnen betekenen. Bij NRC Handelsblad zou dat volgens Bakker voor 2020 het geval kunnen zijn.

NRC “goed op weg”
NRC daalde in print met 2,2%, maar de totale oplage steeg met 1,1% naar 199.000. Tegenover het verlies van 4.000 papieren abonnees stonden 6.000 nieuwe digitale abonnees (totaal 18.000). “Het
toont dat we een digitale omslag met succes aan het maken zijn”, aldus hoofdredacteur Peter
Vandermeersch. Van de totaaloplage is nu 9% digitaal. Bakker: “Kannibalisatie wordt vrijwel nooit aangetoond, wat niet betekent dat uitgevers er niet bang voor zijn.”
Bij nrc.next is nu 7% van de oplage digitaal. Verwacht wordt dat de digitale abonnementen in de komende kwartalen nog sterk zullen stijgen. In het gerapporteerde kwartaal kon de verkoop van digitale replica’s de daling van papieren exemplaren bijna compenseren.

Nog geen e-omzet Telegraaf
De Telegraaf en het AD vingen de hardste klappen op met een verlies van respectievelijk 23.000 en 8.000 abonnees, zonder dat dit opgevangen kon worden met een digitale uitgave. Bakker zei in de meest recente printeditie van Mediafacts: “Kranten met een hoog opgeleid publiek zijn wat minder kwetsbaar; hun lezers zoeken eerder verdieping en prijs is minder een issue. Grote kranten als De Telegraaf en het AD zijn op termijn kwetsbaarder.”
De Volkskrant daalde zowel in print als digitaal en leverde 7.000 oplage in.  Bakker: “Als het zo doorgaat als nu, blijven er uiteindelijk één of twee landelijke kranten over.”

HOI 2.0: even geduld
Op 3 januari publiceerde HOI de oplagecijfers van het derde kwartaal van 2012. Op 26 maart volgen de cijfers van Q4 en op 7 mei de jaarcijfers 2012. Op 25 juni wordt (over het eerste kwartaal van 2013) voor het eerst gerapporteerd conform HOI 2.0, waarbij print- en digitale oplage worden geïntegreerd.