Het nieuws komt van de buren. De IFA en de Buchmesse in Duitsland toonden de Januskop van de boekenbranche. Optimisme bij de ereaderfabrikanten en pessimisme bij de boekverkopers.

 

Rondom het boek is een echte mindshift gaande.

 

Het Westen ontleest. In het gevecht om de vrije tijdsbesteding gaat de aandacht van de westerse consument steeds meer uit naar andere vormen van entertainment dan het boek. Maar in het Oosten leest de nieuwe middenklasse zich suf om hogerop te komen.

De  Frankfurter Buchmesse onderstreepte nog eens dat boekhandelsketens en boekenuitgevers in onze regio de bakens ingrijpend moeten verzetten, willen zij niet kopje onder gaan.

 

Cultuursomberaars kunnen deze omslag duiden als een volgende fase in de ondergang van het Avondland. Ontlezing is verdwazing.

Ik las een aardige typering van mediagebruik in een interview met schrijver Peter Buwalda: “Televisiekijken is makkelijk, je gaat vanzelf bergaf. Je zit en glijdt naar beneden. ‘Boer zoekt vrouw’ is een vrije val. Lezen is anders, lezen gaat bergop, en schrijven al helemaal. Dat gaat het minst vanzelf.”

Weer eens een andere manier van zeggen dan het geijkte lean back of lean forward media 

Bij de IFA in Berlijn konden we zien dat er een steeds gevarieerder aanbod komt in leesapparaten en in schootschermpjes om te internetten of te app-en. De technologie om tekst en beeld op dunne schermen zichtbaar te maken gaat steeds meer de kant op van intelligent krantenpapier. Waarbij het radiosignaal op zichzelf al voldoende is om die schermpjes van energie te voorzien.

 

Een mooi Venus contra Mars-feitje blijkt uit een Nielsenonderzoek dat vrouwen in meerderheid ereaders kopen en mannen in meerderheid tablets. Of je daar ook van bergop-emancipatie en bergaf-degradatie mag spreken durf ik niet te zeggen. Maar of je naar het Oosten kijkt, of je kijkt naar Venus, boeken worden er nog genoeg gelezen. Het is voornamelijk het distributiekanaal waar zich de grote drama’s afspelen.

 

Boekhandels moeten zich fundamenteel bezinnen op hun rol in de keten en hun etalagefunctie. Uitgevers moeten een complete makeover doormaken om van boekenpoepers te veranderen in klantensnoepers. Béter de klant bedienen, op tijd, op maat en op formaat. Wanneer leren we het eens!

Voor elke titel moet gevochten worden. Het eindeloze poldergeworstel tussen boekverkopers en uitgevers loopt nu stuk op de daverende klappen waarmee veel boekhandels hun deuren moeten sluiten. Niet iets om blij mee te zijn. Maar het helpt wel om boekhandels en uitgevers bijeen te brengen.

In de nood leert men bidden, nietwaar.