“the atomization of the magazine is inevitable. It’s better for writers and better for readers. If the revenue split is done well, it should also be better for publishers.”

Rondom dit zinnetje van mediablogger Hamish McKenzie is na de laatste editie van Bladen in de Balie onder Nederlandse bladenmakers een snelle paradigmashift ontstaan.  Ging het tot nu toe steeds over formats voor magazines en kranten (papier of digitaal), nu richten we onze blik op de presentatie en distributie van losse artikelen. En dat allemaal omdat BidB-voorzitter Sanne Walvisch, met een slimme verwijzing naar McKenzies artikel,  een openingetje maakte naar het nieuws over een nieuw Spotify-achtig platform van een aantal Nederlandse krantenuitgevers. Voor het eind van dit jaar gaan zij gezamenlijk losse artikelen uit hun publicaties verkopen.

Omwenteling

Twee jaar na de introductie van de tablet is dit niks meer of minder dan een radicale omdraaiing van het  businessmodel dat we bij dagbladen gewend waren.  Van strijd om abonnees, naar samenwerking op een gezamenlijk bladenplatform. Van abonnementen op integrale titels, naar syndication van losse artikelen.  Van selectie en hiërarchie door de redactie naar selectie, ranking en bundeling door de gebruiker. Van reputatie van de redactie, naar reputatie van de individuele auteur. Het abonnementenmodel gaat weliswaar niet verloren, maar het krijgt een totaal andere invulling doordat de gebruiker aan het platform een abonnementsprijs betaalt voor een bepaalde hoeveelheid artikelen of zelfs voor een eat-your-heart-out-prijs met toegang tot het totale aanbod.   

Tot nu toe kenden we alleen een marketingsamenwerking tussen dagbladen in hun gezamenlijke Cebuco-organisatie, die bij de adverteerder de kwaliteit van het dagbladbereik moet promoten. Nu gaan we naar in een integrale samenwerking van zowel distributie als exploitatie van de content die dagbladuitgevers aanbieden. Blijft het daarbij?

Aan de problemen bij boekverkopers en boekenuitgevers om een gezamenlijk distributieplatform in te richten valt af te lezen hoeveel moeite de uitgeefwereld heeft om zich aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid. Neêrlands grootste boekhandelsketen Selexyz is op een haar na aan een acuut financieel infarct ontsnapt. Niemand weet voor hoelang. In de dagbladsector laten de gedwongen omslag bij Wegener, de uitverkoop van NDC, het gerommel rond ANP en GPD  en de eerdere déconfiture van de Perscombinatie,  zien dat ook daar snel de bakens verzet moeten worden.

Sociale nieuwsreaders

Het is innovatie met in de nek de hete adem van allerlei digitale nieuwkomers in de wereld van contentproductie en –distributie.  Het draait allang niet meer om de door Rupert Murdoch gebrandmerkte Google-zoekmachine als “leider van de piraterij”.  Met de opkomst van de social media is een ware vloedgolf ontstaan van sociale nieuwsreaders à la Flipboard die een gat in de markt vullen met hun gelikte grafische omgeving voor alle blog-, deel-, twitter- en retweet-mogelijkheden die de digitale gebruiker momenteel ten dienste staan.

Bovengenoemde Hamish McKenzie kenschetst titels als FlipboardPulse, Flud en Newsmix  als RSS-apps met sociale interactietools, die behalve de door de gebruiker geselecteerde Twitterstreams ook de gratis artikelen van kranten- en bladensites plukken. Daarnaast heb je nog verschillende sociale magazines die de gebruiker min of meer op de hoofdredactiestoel plaatsen, zoals Scoop.it en Zite. Die bieden je als gebruiker de gelegenheid zelf pagina’s op te maken en te ‘branden’ van blogs en van artikelen in het door jou ingerichte interessegebied. Alleen de laatste stap naar  ‘uitgeven’, dat wil zeggen het exploiteren van deze selecties, ontbreekt nog. Maar daar kun je op wachten.

Uitgeefrol

Het is goed dat dagbladuitgevers nu zelf het voortouw nemen. In een categorie nieuwscontent die nog niet ten prooi is gevallen aan de ‘piraten’. Want voorlopig blijven zij nog even de investerende partij die journalisten op pad stuurt om voor hun papieren krant nieuwsfeiten, reportages en onderzoeksjournalistiek te produceren. Maar er zijn al journalisten die met eigen (crowd)funding deze uitgeefrol naar zich toe trekken en zo bouwen aan hun persoonlijke sterrenstatus.