Nu zelfs de Consumentenbond zowat alle iPadtablets van Apple heeft verkozen tot ‘Best Getest' cq ‘Beste Koop', wordt het tijd om toch ook eens naar andere oplossingen te kijken. Dit keer niet bij uitgevers maar bij boekverkopers. Want wie de winkel heeft, heeft de band met de gebruiker. En die gebruiker gunt zijn boekwinkel best de klandizie. Ook als je een ebook koopt.

In Frankrijk en België zoek ik altijd de Fnacstores op. Lang voordat de grote merken met hun flagstores begonnen had boekenclub Fnac (opgericht door twee idealistische trotzkisten) al indrukwekkende multimedia-warenhuizen. Daar kon je zwerven langs al het snoepgoed in de boekenrekken, de televisiehoeken en de film- en videoschappen, ver voordat het woord multimedia was uitgevonden. Altijd valt je op hoe die Fnacwinkels stromen bezoekers trekken. Het zijn plekken die alleen al door de uitgestalde elektronische heerlijkheden een intense beleving bieden aan de bezoekers. En in de boekenafdelingen zijn er de zithoeken en de podia voor activiteiten rond boekenthema's waarmee het Fnac-warenhuis een ongedwongen sociale en culturele functie vervult. In ons hokjesland zijn de boeken altijd zorgvuldig gescheiden gehouden van de elektronica met als gevolg de elitaire uitstraling en hoge drempel van de boekwinkel. Bij toeval heeft in Nederland jaren later Selexyz het antwoord gevonden met zijn imposante boekenkerk nabij het Vrijthof in Maastricht.
De iPad is in soorten en maten in de Fnacwinkel te koop, maar Fnac biedt met zijn eigen Fnacbook een goedkoop alternatief. Voor 199 euro krijg je een stijlvolle 6 inch-ereader die je toegang geeft tot de 80 duizend ebooks (livres numeriques) die Fnac te bieden heeft. Toegegeven, hoewel het een bruikbaar alternatief biedt voor het ecosysteem van Apple, is het Fnacbook geen multifunctionele tablet.

In de Verenigde Staten pakt boekenketen Barnes&Noble de tabletuitdaging wel op met de aantrekkelijk geprijsde Nook Color. Dit eigen multimediale Nookbook van B&N is een serieus alternatief voor de klant die terugschrikt voor de dure aanschaf van een iPad. Een Nook Color koop je voor 199 dollar (plm 140 euro!) en dan heb je een heel aardige fullcolor touchtablet met gratis 3G en Wifi. Daarmee creëert Barnes&Noble dan zijn eigen kringloop met het lezerspubliek, want dat heeft via B&N toegang tot maar liefst 2 miljoen ebooktitels.
Met zijn kleur en VividView-scherm steekt B&N ook Amazons Kindle de loef af. Voor een 3G+Wifi-versie van de Kindle betaal je een paar dollar minder, maar dan wint de Nook Color het qua functionaliteit toch met een straatlengte.
Een onze Nederlandse boekenketens? Libris doet zijn best met de Pandigital Novel, die als gecombineerde tablet en ereader, dicht bij de Nook Color in de buurt komt. Hij moet wel 249 euro kosten, dan heb je toegang tot de 6300 ebooktitels van Libris. Selexyz houdt het bij een simpele ereader de Oyo. Hij kost 149 euro, maar blijft dan ook mijlenver verwijderd van de multimediale uitstraling van de tablet. Bol.com volgt een heel andere weg dan Amazon. Het Nederlandse verzendhuis houdt het bij de ‘Boekenbol-app' die gratis te downloaden is op de iPad.

Be good en tell it, denk je dan

Hoe komt het toch dat de Nederlandse uitgeef- en boekenwereld zo onbeholpen reclame bedrijft? De Nederlandse boekeliers laten hun apparaten uitleggen door onaantrekkelijke mannen. Bol.com met Herman Koch als de minst techneutische, en Selexyz gewoon door een medewerker, zo'n stoffige boekenklerk. Fnac en Barnes&Noble doen dat anders. Die engageren daarvoor een aantrekkelijke ‘girl next door'. Zij beseffen tenminste dat hun publiek overwegend uit lezeressen bestaat. Tegen vrouwen gebruik je een andere toon, dus dat apparaat presenteer je als een familievriend en je vertelt dat het ook handig in je handtasje past.
Ik koop mijn literaire e-boeken bij het Vlaamse e-Boek.org, uit sympathie voor hun boekhandelsachtergrond. Terwijl in Vlaanderen de uitwerking van een gemeenschappelijk ebookplatform van alle federale branchepartijen en de Vlaamse overheid al in volle gang is, kibbelen boekverkopers en boekuitgevers in Nederland vrolijk voort. De totstandkoming van een nationaal ebookplatform raakt hier steeds verder uit zicht. Is zo'n platform eigenlijk nog wel nodig? Keus genoeg toch!