De voorspellers zeiden: “Er worden 1 miljoen iPad3’s verkocht op de eerste verkoopdag”. Na het lanceringsweekend kon Apple melden dat het Drie Dolle Dwaze Dagen geweest zijn: 3 miljoen iPad3’s in drie dagen.  Is het obsceen consumentisme? Of is het een sprong in onze menselijke evolutie?

Rare vraag, maar toch...Het schijnt dat heel veel mensen een iPad kopen voor hun baby of kleuter.  De opstellers van het rapport ‘App Noot Muis’ verwachten dat binnen twee jaar alle Nederlandse gezinnen met jonge kinderen een tablet hebben. Dan wordt het ‘vingersurfen’ kinderen met de paplepel ingegoten. De pads beginnen met de dag een steeds onverbrekelijker onderdeel van de kinderlijke motoriek te worden. Apparatenbouwers spelen daar op in door toestellen te bouwen waar je op kunt kwijlen, in kunt knijpen en op kunt bijten. Het is bijna biotechnologie.

Intuïtieve besturing

Daarmee is het lange debat over mens-machine-interactie wel beslist. Het basisgereedschap in ons menselijke bestaan krijgt een intuïtieve besturing. De omgang met computers is geen proces van aanleren, maar van ontdekken. Een verlengstuk van het  coördinatieproces tussen hersenen en ledematen. Net zoals een baby leert om doelgericht met z’n vingertjes en handjes naar iets te grijpen, leer je wat er gebeurt als je een pad beklopt, erover veegt of er lekker aan zuigt.

De komende decennia, en misschien wel de komende generaties, worden we  ‘touchified’ en ‘appified’. Dit is de uitkomst van de switch van techniek gedreven apparaten, naar mens gedreven techniek (met Steve Jobs als wegbereider).

We gaan nog wel even door een rare fase. Toen de aaibare tablet in 2010 verscheen heb ik me afgevraagd of ontwikkelaars en grafisch ontwerpers zich niet snel zouden moeten buigen over het ontwikkelen van uniforme conventies voor het vingersurfende mediagebruik  op dat apparaat. Je kunt het gebruikers - die veelal van papier overstappen naar digitale content - niet aandoen bij elk apparaat, of zelfs bij elke applicatie geconfronteerd te worden met een andere gebruiksaanwijzing.  Na dik twee jaar tabletontwikkeling kun je wel vaststellen dat daar niet veel van terecht is gekomen.  

In het Appledomein is er nog wel sprake van een centrale aansturing, doordat de Applebeoordelaars alleen iOS apps met een eenduidige gebruikersinterface toelaten. Maar met de opkomst van Googles ‘Android’ in verschillende versies op hardware van verschillende merken is die greep op de user interface al veel losser. En binnenkort krijgen we dan Microsofts ‘Metro’ als intuïtief besturingssysteem. En waar de een met drie vingers en een tik op het scherm een stuk paginagereedschap oproept, doet de ander dat met een ‘swipe’ naar links of naar rechts. Een chaos, die nog groter is, dan het verschil in leescultuur waarbij het ene volk van links naar rechts schrijft en het andere volk van rechts naar links. En waar de een  bladzijden van boven naar onder leest, scrolt de ander over tekst geschreven op rollen.

Windows 8

Met de aanstaande introductie van Metro, zoals de Windows 8-versie voor touchscreens is gedoopt, wordt ons weer een hele nieuwe gebruikerservaring in het vooruitzicht gesteld. Daarbij haalt Windows 8 onder de oppervlakte, als een meedenkende assistent, uit onze eigen mappen en op het web al heel veel informatie en data boven water, die wij als gebruiker nét nodig hebben voor onze volgende actie.

Het lijkt een garantie voor misverstanden en Babylonische spraakverwarringen. Maar de eerste recensies spreken van een prachtige manier om van de ene handeling naar de andere en van de ene informatiebron naar de andere te navigeren. Dat wil zeggen: “Zodra je intuïtie en spiergeheugen het overnemen van je verstand”. Het wordt al een ander verhaal wanneer je niet aan het spelen bent, maar achter je scherm echt productief moet zijn. Dan komt toch vaak weer de bekende desk top interface te voorschijn. En rammen we weer met toetsenbord en muis onze ideeën de computer in.

‘Intuïtie’ is daarmee wel de schaamlap waarachter veel ontwerperswillekeur wordt weggestopt. Want net zoals een baby maanden moet priegelen om later intuïtief die lepel naar z’n mondje te brengen, zo staat gebruikers voorlopig nog het een en ander aan vegen, kloppen en schudden te wachten om onze tablets tot de gewenste handeling te verleiden.