Consumentenbevrediging is geen handig trucje, het vraagt om totale toewijding en empathie. Techneuten zijn er notoir slecht in. Maar hoe zit het met schrijvers?

Ik heb nooit iets gelezen van Lulu Wang. Maar haar bevlogen e-bookpresentatie voor uitgevers deed mij smelten. Hier stond een auteur die zich oprecht wilde verdiepen in de leeservaring. En die bereid was om te leren van mislukkingen. Gewend als zij was aan bestselleromzetten bleek haar laatste boek geen honderdduizenden, maar slechts enkele honderden kopers te vinden. Nu wil zij zichzelf opnieuw uitvinden.

Leesgedrag
Misschien had zij gewoon een slecht boek geproduceerd. Maar met een loyale lezerscommunity gaat zelfs een minder boek van een bestsellerauteur nog wel in respectabele aantallen over de tafel. Lulu Wang concludeerde dat er iets anders aan de hand moet zijn: Ons leesgedrag is ongeduldiger geworden.

Haar theorie: ‘lezers zijn niet meer bereid zich te verdiepen in een langere spanningsboog, zij willen sneller en vaker een moment van voldoening ervaren terwijl zij lezen’.

Deze drieste stelling verdient een betere onderzoeker dan Diederik Stapel. Maar hij past goed bij de klacht van veel recensenten dat de huidige romans veel te dik worden. Mensen krijgen stress als ze aan een boek moeten beginnen van meer dan vierhonderd pagina’s. Ook de gemiddelde televisiekijker wordt zelden meer lastig gevallen met uitzendingen die langer duren dan veertig minuten (of het moeten sportwedstrijden zijn). Vaak geef ik mezelf een klopje op de schouder als ik zo ongeveer op de helft van een boek ontdek: ‘hier begint het verhaal pas vaart te krijgen.’ Die eerste helft was dus wèrken, inplaats van snel in de ‘flow’ te raken.

Lulu’s e-stijl
Omdat een succesvolle schrijver ook een kwetsbaar merk is, experimenteert Lulu Wang nu met een e-bookapplicatie ‘Nederland, Wo ai ni’. Niet alleen wil zij zichzelf bekwamen in nieuwe vertelvormen, maar bovendien geeft zij haar digitale werk voortaan in eigen beheer uit. Een riskante stap voor een auteur die een naam heeft te verliezen. Zij meet zich een nieuwe schrijfstijl aan: ‘Lulu’s e-stijl’, gericht op de new media-koppensneller: korte stukjes, met één, twee vegen goed te lezen op een touchscreen, in een laagdrempelige stijl. “Na een paar minuten kan men een verhaal uitlezen en het boek met een voldaan gevoel tijdelijk wegleggen”, zo beveelt zij haar nieuwe werk aan. En wie dieper wil gaan kan er ook illustraties bij krijgen.

Het klinkt als een manhaftige poging om een literaire stijl die ‘out of touch’ is, met een rigoureuze herlancering weer bij de tijd te brengen. Zoals een merk regelmatig afgestoft moet worden. De meeste merken, ook schrijvers en andere kunstenaars, zijn bang om door een gedurfde stijlverandering hun publiek van zich te vervreemden. Met de rampzalige New Coke-introductie door Coca Cola in de jaren ’80 van de vorige eeuw als schrikbeeld. Maar zo conservatief als die redneck-Amerikanen zijn consumenten niet vaak.

Opluchting
Marketeers weten dat je met een herlancering van je merk niet alleen nieuw publiek aantrekt, maar dat zelfs je meest verstokte gebruikers na zo’n operatie opgelucht ademhalen omdat ze zich niet langer hoeven te verantwoorden voor de stoffigheid van hun lijfmerk.

Net als Coke’s tegenstrever van destijds, Pepsi Cola, presenteert Lulu Wang zich nu als ‘de nieuwe generatie’ en ‘de vernieuwer van de romankunst’.

Ze zet zich daarmee af tegen de hele literatuur. Maar misschien willen de lezers alleen maar een nieuwe Lulu Wang.