Hoe komt het dat we in Nederland voor het eerst in tientallen decennia een minderheidskabinet hebben dat voor elk besluit een meerderheid bij elkaar moet shoppen? Hoe komt het dat Chinese partijpotentaatjes zelfs in de communistische eenpartijstaat door bloggers ter verantwoording geroepen worden? Hoe komt het dat de Arabische Lente steeds bloediger en hardnekkiger doorgaat? Hoe komt het dat de halfslachtigheid van onze Euroleiders telkens binnen twee dagen wordt doorgeprikt? Hoe komt het dat de bankencrisis een tot de verbeelding sprekende Occupy-oppositie heeft opgewekt?

Hoe komt het?
Door apps en sociale media zeker..? Yes. Precies die uitvindingen hebben, ook waar dat niet mag, een democratisch debat op gang kunnen brengen waardoor schijnbaar onveranderlijke machtsposities nu wankelen. Zelfs Poetin bladdert af, doordat de losse individuen elkaar nu dankzij sociale media vinden en mobiliseren. Allemaal love&happinez dus? Nou het valt nog te bezien of we straks blij zijn met resultaat van die twitterrevoluties.

Ons eigen vakgebied bevindt zich in het oog van die orkaan. In 2012 zal zich steeds scherper aftekenen dat de nieuwe mobiele technologie nieuwe oligargen heeft voortgebracht. De macht schuift naar de grote aggregatorplatforms als Facebook, Apple, Amazon en wellicht weer Microsoft als die, door zijn integratie met Nokia, ook transformeert in een hardwarefabrikant met ecosysteem.

Mark de Grote
Al die ecosystemen hebben imperialistische mechanismen. Mark Zuckerberg ontpopt zich steeds openlijker als een Alexander de Grote die met zijn Facebook het ene na het andere territorium verovert. En eenmaal binnen zijn invloedssfeer worden met weinig ethisch besef onze privégegevens binnengeharkt en commercieel geëxploiteerd. Ook de scanauto’s en bibliotheekkleptomanen van Google tonen zich weinig kieskeurig. Steve Jobs is veel te vroeg overleden, maar het is niet ondenkbaar dat hij daardoor het icoon van onkreukbaarheid blijft waar het toekomstige Apple zich met zijn dienstenspinneweb steeds verder van verwijdert. Dan heeft niet de netwerkgeneratie het pleit gewonnen, maar de grote aggregatormacht. En wij vinden het best zo.

Nieuwe ‘networks’
Is de 21ste Eeuw op woensdag 27 januari 2010 begonnen? Toen verscheen voor het eerst het apparaat dat de media-convergentie volledig belichaamde. Wat zal er in 2012 worden van al die trotse medianamen die nog geen tien jaar geleden met boekjes en blaadjes triomfen vierden? De merken VNU en Perscombinatie zijn al beland op de mestvaalt van de geschiedenis. Facebook zal in 2012 ons eigen Hyves overvleugelen. Overleeft Selexyz komend jaar de opmars van Amazon? En volgt dan Bol.com?

Inlijving of contentdeals
Niet alleen de traditionele boekhandel en uitgeverij, maar ook de omroep zal de toenemende druk van de aggregators voelen. Amazon’s Instant Video met zijn universum van titels loopt zich warm om zijn vleugels in Europa uit te slaan. Google TV en Apple TV en ook streaming-video-nieuwkomer Roku willen de nieuwe ‘social tv networks’ worden. Wat kan ons best gepositioneerde crossmediaconcern TMG daar tegenover stellen? Het meest voor de hand liggend is dat Nederlandse uitgevers en omroepen lokale contentleveranciers en communities van die internationale networks worden. Door inlijving of door contentdeals.

De technologie helpt nieuwe heren in het zadel. En we zullen onze Digital First Lady Neelie Kroes, samen met de steeds politieker en militanter Occupy’ers, hard nodig hebben om ze in toom te houden. Maar áls Obama op 6 november 2012 weer de verkiezingen wint, wordt alles natuurlijk  anders? Ja en nee…