Verwachtingen die niet uitkomen kunnen licht omslaan in woede. Er is daarom een goede kans dat voor Tim Cook, opvolger van de legendarische Steve Jobs,  moeilijke tijden aanbreken nu  Apple zijn fans diep teleurstelde door niet met een gloednieuwe iPhone 5 te komen.  

Op de Amerikaanse beurs Nasdaq verloor het Apple-aandeel direct vijf procent van z’n waarde omdat  het meest op handen gedragen bedrijf volstond met een upgrade van de zo succesvolle iPhone 4, waarvan er per kwartaal zo’n 20 miljoen toestellen over de toonbank gaan.

De 4S bevat echter wel degelijk een revolutionair nieuwe functie: een spraakgestuurde vraagbaak en personal assistent.  Apple noemt hem/haar Siri. Het is de koppeling van internetdiensten in combinatie met de kennis over spraakherkenning van startup Siri Inc dat 24 miljoen dollar ophaalde bij investeerders, maar in 2010 snel in z’n geheel werd overgenomen door Apple voor een niet gepubliceerde som. Ik krijg bij die naam Siri meteen een beeld van die überdienstbare stewardessen van Singapore Airlines.  Assistent Siri kan zelfs overweg met vaag gemompelde opdrachten om bijvoorbeeld informatie op te zoeken, afspraken te regelen en uit te zoeken wat voor weer het is op je vakantiebestemming. Dat gaat wel een stapje verder dan de gangbare autoconversatie met je mobieltje: “bel mijn vrouw”.

Volgens mij is beoefent Cook hier de omgekeerde vorm van verwachtingen wekken, namelijk ‘downplay’. Door Siri min of meer binnen te smokkelen in een upgrade worden de verwachtingen over spraakgestuurde functionaliteit stevig gedempt. De markt gaat weer door een leerproces. Het staat wel vast dat we ons na de toetsjes en de swipes, met spraaktechnologie weer een volgende mens-machine-relatie eigen moeten maken. En dat vergt tijd.

Overigens hebben rond speechrecognition al verschillende hypes gewoed. Techcrunch haalt een zeer oud filmpje van Apple aan, waarin het jonge computerbedrijf eind jaren ’80 (vdve) een geleerde meneer al doormiddel van een tabletachtig apparaat met een digitale secretaris laat stoeien. Die slimmerik zet via spraakopdrachten in no time een wetenschappelijke artikel voor  de geleerde in elkaar en houdt en passant diens bedillerige moeder  telefonisch aan het lijntje. Techcrunch raakt bijna over zijn theewater hoe dit concept, de Knowledge Navigator,  van een kwarteeuw geleden nu in de iPhone 4S zijn verwezenlijking vindt.     

Wij Nederlandstaligen – een taal waar Siri voorlopig nog geen chocola van kan maken – herinneren ons nog hoe rond de millenniumwisseling het wereldbekende  (in Vlaanderen gevestigde) spraaktechnologiehuis Lernout & Hauspie van beurslieveling tot paria verviel, omdat de twee oprichters met de cijfers geknoeid hadden. Al fraudulerend probeerden zij met de ene bedrijfsovername na de andere aan de torenhoge verwachtingen rond spraakherkenning te voldoen. Topbedrijven als Microsoft, Intel en ook Philips investeerden vele tientallen miljoenen.  Totdat The Wall Street Journal de boekhoudkundige manipulaties van L&H doorprikte en beide zakenlieden voor drie jaar achter de Belgische tralies verdwenen.

Pol Hauspie publiceerde vorig jaar een deemoedig boek ‘Priester, muzikant, piloot’. Maar zijn kompaan Jo Lernout is , via zijn zoon Stephen, weer voluit actief met een vroegere spraakgestuurde  app MiaMia. Naar verluidt weer met Microsoft als partner. Het nieuwe bedrijf van de Lernouts, Miia Tech, wil de vroegere gimmick vervolmaken tot een volwaardige spraakgestuurde assistent in specifieke branches. Zo wilde Philips Medical de spraaktechnologie van L&H inzetten in zijn medische apparatuur. En Miia is op zoek naar contentpartners in de business to business-sector. Vakuitgevers opgelet!

De brandstof voor een nieuwe hype ligt alweer gereed. Tim Cook wil nog even wachten om er een grote fik van te maken. 

Naschrift: Apple-oprichter Steve Jobs overleed op 5 oktober 2011, nauwelijks zes weken na zijn terugtreden als CEO. Hij was 56 jaar oud. Jobs was een ware wegbereider van de informatiesamenleving, een revolutionair ontwerper en stijlicoon. Zijn commencementspeech ‘hoe te leven voor je sterft' is een inspiratiebron voor allen.