Een waakhond moet kunnen blaffen. En als een onbevoegde het erf betreedt, ja, dan gaat er een broekspijp aan flarden. Als waakhond van de vrije mededinging zet de NMa met zijn 20 miljoen boete voor Wegener de tandjes wel heel diep in het vlees. Temeer waar de vijf betrokken leidinggevenden persoonlijk voor een totaalbedrag van 1,3 miljoen het NMa-schip in gaan. Het gaat om een vermeend persmonopolie in Zeeuws-Vlaanderen door onrechtmatige samenwerking van Wegenerbladen BN/De Stem en de PZC.
NMa lijkt gekozen te hebben voor een makkelijk succesje. Want terwijl in tal van andere Nederlandse regio's al lange tijd sprake is van overheersing door één dagbladtitel, beloofde PZC-eigenaar Wegener (nu onderdeel van het Mecomconcern) in 2000 bij de overname van BN/De Stem dat beide kranten onafhankelijk zouden blijven. Na een klacht van een lezer startte de NMa vorig jaar een onderzoek en komt nu tot de conclusie dat de redacties en de commerciële afdelingen van beide titels verregaand geïntegreerd zijn. Let wel, we spreken hier over een dunbevolkt gebied waar BN/De Stem een oplage van 9000 kranten heeft en de PZC bijna 7.500. De twee titels bestaan nog, maar Wegener erkent dat er redactionele samenwerking is. Het concern ziet dit als een beslissing van de twee hoofdredacteuren die zich kunnen beroepen op hun redactiestatuut.
Ik heb geen medelijden met Wegener. Als die 20 miljoen er zijn moeten ze direct in het uitgeknepen verslaggeverscorps gestoken worden. Maar het spierballenvertoon van de NMa komt wel erg hypocriet over. Decennia lang hebben NMa-voorgangers verhinderd dat krantenbedrijven zich met omroep mochten bezighouden en zij hebben zich ook niet bekreund om het ontstaan van one-paper-cities. Als er in de 90-er jaren een toezichthouder was geweest die met dezelfde felheid de pluriformiteit had bewaakt, dan zouden er wellicht meer concurrerende titels per regio en per stad zijn overgebleven. Maar het is zeer de vraag of dat levenskrachtige bedrijven zouden zijn geweest. Met titels die op de advertentiemarkt belangrijke adverteerdersbudgetten aan zich zouden kunnen binden. Schaalgrootte geeft een medium ook overlevingskansen. We verwachten allemaal dat de dagbladsector nu eindelijk met crossmediale content de omslag weten te maken naar andere kanalen en jongere doelgroepen. Daar heb je wel enige financiële slagkracht voor nodig en een aantrekkelijk beursprofiel.
Zeeuws-Vlaanderen hoort bij Zeeland (ik zeg het maar even). Voor de 381.477 Zeeuwen is er naast BN/De Stem en de PZC ook nog Omroep Zeeland als volwassen journalistieke tegenhanger. Ook voor Zeeuws-Vlaanderen. En verder stuit je op een flinke handvol plaatselijke kranten en krantjes van De Bevelander tot The Domburg Times.
Ook in Zeeland zal het persconcentratievirus wel zijn tol eisen. Maar met de opkomst van de digitale media lijkt het er toch op dat waakhond NMa vooral naar schaduwen uit het verleden hapt.

Ivm. de vakantieperiode verschijnt deze blog tot 25 augustus om de veertien dagen. De volgende aflevering komt op 11 augustus.