In onze tijd is iedereen gedwongen zichzelf opnieuw uit te vinden als mediapersoonlijkheid. Toen televisie kwam moesten krant en bioscoop nadenken over hun kernfunctie. Toen dagbladen met weekendmagazines begonnen moesten opiniebladen zich beraden op hun reden van bestaan. Onze hele geschiedenis zit vol met dit soort transformaties. In de jaren '90 van de vorige eeuw koppelde CERN-onderzoeker Tim Berners-Lee HTML-pagina's aan elkaar tot het ‘World Wide Web'.

Maar nu is het persoonlijk.

We zijn nu zelf een medium. Zonder uitzondering zijn wij allemaal wandelende tweewegzendertjes geworden. Het heeft geen twintig jaar geduurd voordat internet volledig bezit van ons heeft genomen, en nu ook nog eens mobiel. Wat betekent het dat iedereen thuis en onderweg permanent met de hele wereld is verbonden? In deze chaotische mediademocratie moeten alle ‘klassieke' media hun ‘waartoe-ben-ik-op-aarde?' opnieuw overdenken. Dat nadenken moet beginnen met observeren. Het gadeslaan van mensen die helemaal gedachtenloos en vanzelfsprekend gebruik maken van alle middelen om zich te uiten of informatie en amusement op te halen. We leven nu met generaties die opgegroeid zijn met de expansie van het internet of die geboren zijn in een volledig be-netwerkte beleveniseconomie.

Een van de gevolgen is dat we overal om ons heen hypes zien ontstaan en weer uitdoven. Kinderen pesten elkaar sluw via chatboxen. Nieuwtjes vliegen rond zonder te wachten op autorisatie of weerwoord. Beleidsmaatregelen worden ondermijnd door desinformatiecampagnes. Verdienmodellen sneuvelen onder torrentsites. Maar ook worden autoritaire regeringen uitgedaagd door moedige maar ongrijpbare bloggers, kan sms plotselinge massademonstraties veroorzaken, zien we burgers machtsmisbruik en crimineel gedrag filmen en broadcasten, en creëert onbekend talent een eigen wereldpodium.
Je ziet nu overal een strijd ontbranden tussen autoriteiten en gevestigde belangen tegenover nieuwkomers op het mediatoneel en spontane gebruikerscommunities. De heiligen zitten heus niet altijd aan de kant van de internetvernieuwers. Leg maar eens uit dat het beschermen van copyrights een daad van verkalkte industrieën is wanneer dit opgehemelde ‘illegaal kopiëren' ten koste gaat van het inkomen van muzikanten, filmers en schrijvers. Verdedig maar waarom het rondstrooien van onbevestigde roddelberichten meer toekomst moet hebben dan het in stand houden van kostbare journalistenredacties die schiften tussen ‘waar' en ‘vals'. En wat is de winst van een rondzingende moddercampagne als deze vorm van meningsvrijheid onverdiend karaktermoord pleegt op moeizaam opgebouwde reputaties?

Nee, nieuwe media zijn niet per definitie ‘goed'. De aanpassing van de bestaande media aan deze nieuwe biotoop moet gepaard gaan met radicaal afbreken van bestaande zekerheden, maar zeker ook met sterk geloof in eigen kracht. Zoek uit hoe die nieuwe gebruikers hun eigen mediamix samenstellen en kruip in het gaatje dat ze voor jou creëren. Dien ze, en maak ze zo tot loyale volgelingen.